Fundraising

SAFE Note

Simple Agreement for Future Equity — standard YC dla rund pre-seed. Brak wyceny, prosta dokumentacja, szybkie zamknięcie. Ale źle zrozumiany może drogo kosztować przy Series A.

Y Combinator

Stworzony przez

2013

Rok powstania

20%

Standardowy discount

Brak

Odsetki

Jak działa SAFE w czasie

SAFE to nie pożyczka i nie udziały — to prawo do udziałów w przyszłości. Oto jak przebiega cały cykl.

Podpisanie SAFE

Dzień 1

Inwestor przekazuje pieniądze, firma emituje SAFE. Dokumentacja standardowa YC — kilka godzin pracy prawnika.

Działanie SAFE

12-24 miesiące

Firma używa kapitału do wzrostu. SAFE widnieje na cap table jako 'outstanding SAFE'. Brak odsetek, brak rat.

Qualified Financing

Przy Series A

Firma zamknęła priced round. Automatyczna konwersja SAFE na Preferred Stock po cenie z cap lub discountem.

Po konwersji

Post Series A

Inwestor SAFE staje się udziałowcem. Widnieje w cap table jako Preferred stockholder z prawami określonymi w term sheet Series A.

Typy SAFE

Nie wszystkie SAFEy są takie same. Różnią się sposobem obliczania dilucji i ochroną dla inwestora.

Post-Money SAFE (YC Standard od 2018)

% ownership inwestora kalkulowany na post-money wycenę. Transparentny, łatwy do obliczenia dilucji.

Dla kogo

Większość startupów robiących rundle pre-seed w USA

Przykład

500K SAFE @ 5M cap = 10% ownership (500K/5M). Proste.

Pre-Money SAFE (YC oryginalny)

% ownership kalkulowany na pre-money wycenę plus wszystkie inne SAFEy. Trudniejszy do obliczenia.

Dla kogo

Starsze transakcje, niektóre rynki europejskie

Przykład

Dilucja zależy od ile innych SAFEów jest w stacku — skomplikowane.

SAFE z dyskontem (bez cap)

Konwersja wyłącznie przez rabat (np. 20%) do ceny Series A. Brak capu oznacza brak ochrony przy dużym wzroście wyceny.

Dla kogo

Późniejsze pre-seed gdy wycena jest bardziej przewidywalna

Przykład

Series A @ 10 USD/share. SAFE konwertuje @ 8 USD/share (20% discount).

SAFE z cap I dyskontem

Inwestor dostaje lepsze z dwóch: cap lub discount. Najbardziej korzystny dla inwestorów.

Dla kogo

Standardowy pre-seed SAFE gdy obie strony chcą max ochrony

Przykład

Cap 4M USD + 20% discount. Inwestor bierze lepszą opcję przy konwersji.

Często zadawane pytania

Co to jest SAFE note?

SAFE (Simple Agreement for Future Equity) to instrument finansowy stworzony przez Y Combinator w 2013 roku, pozwalający inwestorom na wczesnym etapie (pre-seed, seed) inwestować w startup bez ustalania wyceny w momencie inwestycji. SAFE nie jest długiem (brak odsetek, brak terminu spłaty) — to umowa że w przyszłości, przy kolejnej priced round (np. Series A), inwestor otrzyma udziały po preferencyjnej cenie. SAFE szybko stał się standardem dla rund pre-seed w USA i coraz popularniejszy w Europie. Zalety: prosta dokumentacja (jeden 5-stronicowy dokument), brak negocjacji wyceny na wczesnym etapie, szybkie zamknięcie rundy (tygodnie zamiast miesięcy).

Jak działa konwersja SAFE na udziały?

Konwersja SAFE: SAFE konwertuje automatycznie na udziały uprzywilejowane (Preferred Stock) w momencie następnej 'qualified financing round' — zazwyczaj Series A. Cena konwersji jest korzystna dla inwestora SAFE dzięki: Discount (rabat) — inwestor SAFE konwertuje z np. 20% rabatem do ceny w nowej rundzie. Jeśli Series A jest po 10 USD/share, inwestor SAFE płaci efektywnie 8 USD/share. Valuation Cap — SAFE ma ustalony maksymalny cap (np. 5M USD). Nawet jeśli Series A jest po wycenie 20M, inwestor konwertuje jakby wycena była 5M — otrzymując więcej udziałów. Inwestor dostaje lepszą z dwóch opcji: wynikającą z discountem lub z cap. Konwersja bez discountu i bez capu (MFN SAFE) istnieje ale jest mniej korzystna dla inwestorów.

Czym SAFE różni się od convertible note?

SAFE vs. Convertible Note: Convertible Note to dług (pożyczka) który konwertuje na udziały. SAFE nie jest długiem. Kluczowe różnice: Odsetki — Convertible Note nalicza odsetki (zwykle 4-8% rocznie), SAFE nie. Termin spłaty — Convertible Note ma maturity date (zazwyczaj 12-24 miesiące), po którym musi być spłacony lub skonwertowany. SAFE nie ma terminu — trwa do kolejnej rundy lub exit. Dokumentacja — SAFE jest prostszy (1 dokument YC). Convertible Note wymaga bardziej rozbudowanej umowy. Skutki w przypadku likwidacji — Convertible Note jako dług ma wyższy priorytet spłaty. SAFE zachowuje się jak equity. Dziś SAFE jest dominującym instrumentem dla US startupów. W Europie wciąż popularniejsze są convertible notes ze względu na różnice prawne.

Jakie są pułapki SAFE dla założycieli?

Pułapki SAFE: Stack dilution — każdy SAFE dilutuje cap table przy konwersji. Wiele SAFEów po różnych capach może znacząco rozcieńczyć founders przy Series A. Oblicz przed emisją każdego SAFE jaka będzie dilucja przy konwersji. Cap stack complexity — jeśli masz SAFE z cap 2M, SAFE z cap 4M i SAFE z cap 6M, obliczenie finalnego cap table przy Series A jest skomplikowane. Używaj narzędzi (Carta, Pulley). Post-money vs. pre-money SAFE — YC wprowadził Post-Money SAFE w 2018. W Post-Money SAFE % udziałów inwestora jest kalkulowany na wycenę po konwersji SAFE, co jest bardziej transparentne dla founders. Zawsze sprawdź czy masz Pre- czy Post-Money SAFE. Aggressive cap — zbyt niski cap = zbyt duża dilucja przy konwersji jeśli firma bardzo urośnie.

Jak negocjować warunki SAFE?

Negocjacje SAFE: Valuation cap — najważniejszy parametr. Wyższy cap = lepsza dla founders. Negocjuj cap jak najbliżej tego co uważasz za fair wycenę firmy. Discount rate — standard to 20%, ale można negocjować do 0% (bez rabatu) jeśli masz silną pozycję. MFN (Most Favored Nation) — klauzula dająca inwestorowi prawo do warunków nie gorszych niż przyszli inwestorzy na SAFE. Popularny dla earliest angels. Pro-rata rights — prawo do uczestnictwa w kolejnych rundach proporcjonalnie do udziałów. Ważne dla dużych inwestorów. Information rights — prawo do regularnych raportów finansowych. Acceptowalne dla dużych tickets. Side letter — dodatkowe warunki negocjowane poza standardowym SAFE. Bądź ostrożny — komplikują cap table.

Czytaj dalej